“İlk akkumulyatorlu elektrikli avtomobilimizin yaranması Rolls-Royce üçün cəsarətli yeni dövrün başlanğıcını göstərir. Həmçinin, bu əlamətdar avtomobilin yaradılmasının hər bir elementinin çoxsaylı təkrarlar vasitəsilə ətraflı şəkildə nəzərdən keçirildiyi uzun və əziyyətli prosesin kulminasiya nöqtəsidir.
Lakin bu avtomobilin bir cəhəti öncədən müəyyən olub: lap əvvəldən onun Spectre adını daşıyacağına qərar verdik – bu, Rolls-Royce üçün bir ilkdir. Bu, ilkin olaraq bizim irsimizdən ilhamlanan bir qərar idi: Spectre avtomobilləri həmişə texniki yeniliklər, amansız mükəmməllik axtarışı, sirr hissi və başqa dünya ilə əlaqələndirilib. İndi dünyaya təqdim etdiyimiz avtomobil bütün bu keyfiyyətləri özündə cəmləşdirir, eyni zamanda Spectre adını tamamilə özünəməxsus edir”-Torsten Müller-Ötvös, Rolls-Royce Motor Cars-ın Baş İcraçı Direktoru dedi.
Yeni Rolls-Royce avtomobilinə ad vermək məsuliyyətli, düşünülmüş və əziyyətli bir prosesdir, burada brendin unikal irsi mərkəzi rol oynayır. Cari məhsul ailəsində Cullinandan başqa (adını indiyə qədər aşkar edilmiş ən qiymətli daş, almazdan almışdır) bütün modellər keçmişdən əfsanəvi adları daşıyır: Phantom, Ghost, Dawn və Wraith Rolls-Royce-un 118 illik tarixini əhatə edən adları bölüşür.
Rolls-Royce ilk akkumulyatorlu elektrikli avtomobilini adlandırmaqla bu mühüm “genetik” bağları qoruyub saxlamağa və gücləndirməyə çalışdı, eyni zamanda innovasiya və tərəqqi ilə müəyyən edilən yeni əraziyə həlledici keçidi qeyd etdi. Aşağıdakı qısa tarixin izah etdiyi kimi, Spectre adı mükəmməl bir uyğunluq təşkil etdi.
Çin atalar sözünə görə, kainatı dərk etmək, cisimləri müəyyən etmək və təsnif etmək üçün fitri ehtiyacımızı əks etdirən “müdrikliyin başlanğıcı – hər bir şeyi öz adıynan çağırmaqdır”. İnsanlara münasibətdə bu, əlbəttə ki, olduqca aydındır; və bizim əcdadlarımız üçün əşyaların adlandırılması həyatda qalmağın mühüm üsulu idi. Bəs niyə cansız obyektə avtomobil deyirlər?
Bu təcrübə avtomobilin özü qədər köhnədir. Birinci Dünya Müharibəsindən əvvəl avtomobil nəqliyyatında hələ də atlar və atlı arabalar üstünlük təşkil edirdi və Rolls-Royce-u ala bilənlər həmçinin atlardanda istifadə edirdilər. Buna görə də, onların yeni avtomobillərinə sevimli atlarına verdikləri kimi ad vermələri tamamilə təbii və məntiqli idi.
Rolls-Royce-un kommersiya üzrə İcraçı Direktoru Claude Johnson-un kəskin işgüzar zehni bu fundamental insan xüsusiyyətinin marketinq potensialını dərhal dərk etdi. 1905-1913-cü illər arasında o, şəxsən müştəri ilə məsləhətləşərək şirkət tərəfindən istehsal olunan 50-yə yaxın avtomobil üçün fərdi adlar hazırladı, onlardan ən məşhuru 1907-ci il “London Motor Show” üçün yaradılmış “Silver Ghost” idi. Avtomobilin gümüşü boyası və parlaq gümüş rəngi avtomobil jurnalistlərini və ictimaiyyəti o qədər heyran etdi ki, “Silver Ghost” 1925-ci ilə, yeni “Phantom” istehsal edilənə qədər bütün 40/50 at gücünə malik mühərriklər üçün rəsmi model adı olaraq qəbul edildi. Johnson, şübhəsiz ki, avtomobilin demək olar ki, səssiz işləməsini nəzərdə tutan bu modeldə bu adın, bir əsrdən çox vaxt keçsə də, eyni keyfiyyətə istinad edərək, hələ də Rolls-Royce modellərində istifadə olunmasından məmnun olardı.
‘THE SILVER SPECTRE’ (GÖVDƏ 1601, 1910)
1910-cu ilin avqustunda marka Johnson-un sınaq və ya nümayiş vasitəsi kimi istifadə etdiyi 1601 adlı avtomobil gövdəsini istehsal etdi. Johnson ona “Silver Spectre” adını verdi, bu, şirkətin arxivində Spectre adının ilk qeyd edilmiş istifadəsi idi.
1601 gövdəsi, 1915-ci ildə Müharibə İdarəsinə satıldı və onun son məlum yeri 1933-cü ildə Şeffilddəki avtomobil mühəndisləri şirkəti idi. Mövcud olduğu müddətdə bu avtomobilin karkası ən azı üç dəfə yenidən düzəldilmişdir. Bu dövrə xas olaraq, avtomobil yeni sahibinin zövqünə uyğun gəlməsi və bəzən daha prozaik səbəblərə görə: kuzovda 10 mil/saat sürətlə hərəkət edən atlı nəqliyyat vasitələri üçün ideal olan materiallar və texnikalardan istifadə edilirdi və avtomobili 50 mil və ya daha çox sürətlə sürərkən tez bir zamanda çətinliklər yaranırdı. 1601-in son taleyi bir qədər qeyri-müəyyən qalsa da, bir şey dəqiqdir: heç bir Rolls-Royce 20 ildən çox
müddət ərzində Spectre adını bir daha daşımayacaq.
EKSPERİMENTAL PHANTOM III ‘SPECTRE’ AVTOMOBİLLƏRİ (1934-7)
Tarixinin əvvəlində Rolls-Royce eksperimental avtomobilləri üçün xüsusi adlandırma yaratdı və onlara uyğun cəlbedici “EX” şəkilçisi ilə şassi nömrələri verdi. 1919-cu ildə 1EX-dən başlayaraq və 1957-ci ildə 45EX-ə qədər davam edən bu “böyük at güclü” modelləri, Fransanın dağınıq yollarında gündə 800 mil məsafəni qət edərək ümumi 15.000 milə qədər sınaq məsafəsi qət etdi. Onlar həmçinin Londonun sıx yollarında və Britaniya kəndlərində minlərlə əlavə mil qət etdilər. EX təyinatı müasir dövrdə də davam edir, ən son nümunə 2016-cı ildə nümayiş etdirilən 103EX elektrikli avtomobildir.
1930-cu ildə cənab Henry Royce müstəqil ön asqılı, tamamilə yeni şassi üçün yeni V12 mühərrikinin hazırlanmasına başladı. Ancaq onun, 1933-cü ildə ölümü o demək idi ki, o, layihənin başa çatmasını görə bilməyəcək. Yeni 30EX nəhayət ki 1934-cü ilin noyabrında sınaqlara hazır idi.
Bütün yeniliklərdə olduğu kimi, yeni V12 mühərriki ətrafında sirri saxlamaq kommersiya baxımından çox vacib idi. Buna görə də, şassi nömrəsi 30EX ilə birgə ona kod adı -“Spectre” də verildi. Avtomobil 1936-cı ildə Phantom III kimi istehsala girməzdən əvvəl “Spectre” kod adı, daha doqquz EX avtomobilinə verildi. Məhz bu Spectre avtomobillərindən istifadə etməklə aparılan sınaq və təkmilləşdirmə Phantom III-ə ilk dəfə 1907-ci ildə Silver Ghost tərəfindən təsis edilmiş brendin “dünyanın ən yaxşı avtomobili” reputasiyasını qoruyub saxlamağa imkan verdi. Bu eksperimental şassilərdən yeddisi daha sonra şəxsi müştərilərə satış üçün istifadə ediləcək. Məhz Spectre avtomobillərindən istifadə etməklə aparılan sınaq və təkmilləşdirmə, Phantom III-ə ilk dəfə 1907-ci ildə Silver Ghost tərəfindən təsis edilmiş brendin “dünyanın ən yaxşı avtomobili” reputasiyasını qoruyub saxlamağa imkan verdi.
ROLLS-ROYCE SPECTRE (2023-)
Keçmişin EX avtomobilləri kimi, indiki Spectre də Rolls-Royce üçün həm texniki, həm də fəlsəfi baxımdan cəsarətli və olduqca əhəmiyyətli dəyişikliyi təmsil edir. İlk tam elektrikli Rolls-Royce olaraq, o, güc aqreqatı texnologiyasında, demək olar ki, 80 ildən sonra hər bir cari Rolls-Royce modelində istifadə edilən konfiqurasiyadan daha çox, markanın ilk V12 mühərrikinin təqdim edilməsindən daha böyük təkamülü təmsil edir.
Spectre adı Ghost, Phantom və Wraith-in yanında sükutun, mürəkkəbliyin və sirrin təcəssümü kimi dayanır; normal parametrlər və təcrübədən kənarda mövcud olan xəyali və yuxu kimi bir şəkildə. O, əvvəllər fərdi və eksperimental avtomobillər üçün nəzərdə tutulsa da, hələ heç bir Rolls-Royce modeli Spectre adını daşımayıb. Yenilik və davamlılığın bu birləşməsi Spectre adını belə müstəsna və tarixi əhəmiyyətə malik avtomobil üçün mükəmməl seçim edir.
Rolls-Royce Motor Cars-ın Baş Direktoru Thorsten Müller-Ötvös deyir: “Keçmişin xəyalları ilə indiki mücəssəmə arasında xoş simmetriya var. Tariximizdə Spectre adı texniki yenilik və inkişafla, eləcə də dünyanı dəyişən Rolls Royce avtomobillərinin sinonimidir. Təxminən bir əsr fərq olsa da, 1930-cu illərin və bu günki Spectre modeli, gələcək onilliklər üçün məhsullarımızı və müştəri təcrübəmizi müəyyən edəcək”.
