Naxçıvanın inkişaf strategiyası yalnız bir muxtar respublikanın inkişaf planı deyil, Azərbaycanın ümumi regional inkişaf siyasətinin mühüm hissəsi kimi çıxış edir.
Dövlət başçısı cənab İlham Əliyevin Naxçıvanda olarkən Azərbaycan Televiziyasına verdiyi müsahibəsində diqqət çəkən ən mühüm məqamlardan biri buranın Qarabağ və Şərqi Zəngəzurla birlikdə vahid yanaşma əsasında inkişaf etdirilməsi ideyası xüsusi yer tutur. Bu yanaşma regional inkişafın yalnız ayrı-ayrı layihələr əsasında deyil, ümumi dövlət strategiyası çərçivəsində həyata keçirilməsini nəzərdə tutur. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda tətbiq edilən yeni idarəetmə mexanizmlərinin Naxçıvanda da tətbiqi bu baxımdan diqqətçəkən məqamdır. Prezidentin xüsusi nümayəndəliyinin Naxçıvanda tətbiq olunması struktur islahatlarının mühüm istiqamətlərindən biri kimi təqdim edilir. Bu modelin əsas məqsədi idarəetmənin daha çevik və nəticəyönümlü qurulmasıdır. Eyni zamanda, Naxçıvanın muxtar respublika statusunun qorunması nəzərdə tutulur. Beləliklə, söhbət statusun dəyişdirilməsindən deyil, idarəetmə mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsindən gedir. Bu yanaşmanın əsas hədəfi sosial və iqtisadi layihələrin daha sürətli icrasını təmin etməkdir. Naxçıvanın inkişafında enerji, nəqliyyat, sənaye və kənd təsərrüfatı istiqamətləri bir-birini tamamlayan sahələr kimi çıxış edir. Naxçıvanın yaşıl enerji zonası elan edilməsi regionun gələcək iqtisadi modelində bərpaolunan enerjinin rolunu artırır. Günəş və su elektrik stansiyalarının inkişafı ekoloji baxımdan daha dayanıqlı enerji sisteminin yaradılmasına imkan verir. Batareya saxlanc qurğularının yaradılması isə bu sistemin texnoloji əsaslarını gücləndirəcək. Naxçıvanın enerji istehsalçısı olmaqla yanaşı, gələcəkdə ixracatçı kimi çıxış etməsi regionun iqtisadi çəkisini artıra bilər. Digər tərəfdən, Zəngəzur dəhlizi Naxçıvanı Azərbaycan və regional nəqliyyat sisteminə daha sıx bağlamaq potensialına malikdir. Bu bağlantı iqtisadi fəallığın artmasına və yeni logistika imkanlarının yaranmasına səbəb ola bilər. Nəqliyyat infrastrukturu ilə enerji infrastrukturunun paralel inkişaf etdirilməsi isə daha geniş iqtisadi inteqrasiya yarada bilər. Kənd təsərrüfatı sahəsində həyata keçirilən suvarma layihələri regionun daxili istehsal imkanlarını genişləndirə bilər. Yeni artezian quyularının qazılması və müasir suvarma sistemlərinin qurulması bu məqsədə xidmət edir. Sənaye Parkının yaradılması isə Naxçıvanda istehsal və məşğulluq imkanlarını artırmağa yönəlib. Sosial infrastrukturun yenilənməsi, uşaq bağçalarının tikintisi və təmiri əhalinin həyat keyfiyyətinə birbaşa təsir edən tədbirlərdir. Yeni yolların və rayonlararası avtobusların istifadəyə verilməsi də regionun sosial inteqrasiyasını gücləndirə bilər. Turizm infrastrukturunun inkişafı isə iqtisadiyyatın xidmət sektorunu genişləndirə bilər. Bütün bu istiqamətlərin vahid strategiyada birləşdirilməsi Naxçıvanın kompleks inkişafını təmin edə bilər. Zəngilanla Ordubad arasındakı coğrafi yaxınlıq da bu ərazilər arasında gələcək iqtisadi və logistika əlaqələrinin inkişafı üçün əlavə imkan yaradır. Bu baxımdan Naxçıvan, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun qarşılıqlı əlaqəli inkişafı Azərbaycanın regional inkişaf xəritəsində yeni iqtisadi məkan formalaşdıra bilər. Yeni idarəetmə modeli, gücləndirilmiş infrastruktur və investisiya imkanları bu prosesin əsas dayaqlarıdır. Nəticədə Naxçıvanın inkişaf strategiyası yalnız bir muxtar respublikanın inkişaf planı deyil, Azərbaycanın ümumi regional inkişaf siyasətinin mühüm hissəsi kimi çıxış edir.
Cəmalə Məmmədova
Neftçala rayonu
